Wśród specjalistycznych programów MBA niedawno (w 2021r.) pojawił się nowy kierunek dla przyszłych dyplomatów. Nie prowadzi go uczelnia, tylko Studium Obywatelskie im. Pawła Adamowicza, które działa w ramach Fundacji Energia dla Europy przy wsparciu Fundacji Gdańskiej. Fundacja pozyskała jednak partnerów akademickich, którzy wystawiają własne dyplomy ukończenia studiów podyplomowych MBA. Są to Akademia Biznesu i Finansów Vistula oraz Collegium Civitas. 

305 godzin – głównie zdalnej – edukacji nie spełnia kryteriów akredytacyjnych dla formatu studiów MBA (min. 500 godzin lekcyjnych), nie pozwala nawet wejść takiemu programowi do Rankingu MBA Perspektyw (wymagane jest co najmniej 400 godzin z wykładowcą), ale w tym wypadku raczej nie chodzi o ugruntowaną wiedzę. Żaden program MBA obu uczelni partnerskich też nie trafił do Rankingu MBA Perspektyw.

Organizatorzy zachęcają do studiowania przede wszystkim samorządowców, którzy posiadają zaświadczenie o ukończeniu jakichkolwiek studiów licencjackich lub dyplom magisterski. Drugim wymogiem jest wniesienie opłaty za studia, a cały trzysemestralny program wyceniono na nieco ponad 12 tys. zł. Dla porównania, za akredytowane studia MBA, także w systemie zdalnym i hybrydowym np. w SGH, za 600-godzinny kurs po angielsku studenci płaca 45 tys. zł, a za studia stacjonarne 80 tys. zł.

Studium Obywatelskie nie wymaga od słuchaczy nawet znajomości angielskiego, bo cały program MBA Dyplomacja jest prowadzony po polsku. Trochę to dziwne, jak na międzynarodowe aspiracje przyszłych dyplomatów. Tu jednak organizatorzy od razu definiują, jak należy rozumieć dyplomację – jako działanie na rzecz rozwijania kultury lub sportu na poziomie samorządowym.

Edukację wójtów i pracowników magistratów z całego kraju najczęściej finansują instytucje samorządowe. Podobnie jak organizowane w ramach nauki wyjazdy zagraniczne do Maroka, gdzie ambasador Tomasz Orłowski, pełniący równocześnie rolę kierownika tego kierunku, pokazuje słuchaczom „dyplomację od środka” – o czym donosi na facebookowej stronie.

Studium Obywatelskie im. Pawła Adamowicza nie prowadzi innej działalności poza organizowaniem studiów MBA. Oferowane kierunki to także MBA Bezpieczeństwo Publiczne i MBA Energia (dyplom wystawia Collegium Civitas) oraz program tutoringowy. I gdyby nie to, że jest inicjatywą posła i dyplomaty prof. Pawła Kowala wspieraną m.in. przez prof. SGH Tomasza Siemiątkowskiego, doradcę Ministra Sprawiedliwości, a wśród wykładowców są prof. Agnieszka Cianciara, Jacek Jaśkowiak, prezydent Poznania, Tadeusz Truskolaski, prezydent Białegostoku, amb. Tomasz Orłowski i dr Zdzisław Rapacki, moglibyśmy odnieść wrażenie, że to kolejna wytwórnia atrakcyjnych dyplomów dla niezbyt lotnych słuchaczy i słuchaczek o wielkich ambicjach politycznych i gospodarczych. Wszak chodzi głównie o dyplom MBA, który wciąż daje możliwość zasiadania w radach nadzorczych spółek publicznych, w tym samorządowych, bez zdawania egzaminu państwowego na członka rady nadzorczej. Tymczasem nawet dla przeciętnego absolwenta studiów MBA akredytowanych przez AMBA albo znajdujących się w rankingu Perspektyw zdanie takiego egzaminu nie przedstawia najmniejszego problemu.

MBA Dyplomacja nie jest tylko polskim wymysłem polityków i samorządowców. Podobne studia prowadzi np. ceniony Johns Hopkins University w Baltimore i Washington D.C. Jednak wyłącznie dla studentów pięcioletnich studiów magisterskich ze stosunków międzynarodowych (tzw. dual degree). Uzyskanie dodatkowego dyplomu obok MA - MBA wymaga nie tylko nauki, ale także dodatkowej opłaty – ok. 77 tys. USD.

Ewa Barlik